Кыргызстанда мамлекеттик жөнгө салуу болбосо, АИ-92 бензининин баасы литрине 114 сомго, ал эми дизель майы 148 сомго чейин жетиши мүмкүн. Бул тууралуу Министрлер кабинетинин төрагасынын биринчи орун басары Данияр Амангелдиев 24.kg басылмасына берген маегинде билдирген.
Маанилүү жагдай — бул сандар май куюучу жайларда жакын арада сөзсүз орной турган баа эмес. Амангелдиев күйүүчү майдын баасы толугу менен базарга коё берилген учурдагы болжолдуу наркты айткан.
Өкмөт күйүүчү май тартыштыгына жол бербөөгө аракеттенүүдө
Амангелдиевдин айтымында, өкмөт өлкөнүн ички рыногун жыл аягына чейин бензин жана дизель майы менен туруктуу камсыз кылууну көздөп жатат. Бирок күйүүчү майдын акыркы баасы дүйнөлүк рыноктогу жагдайга, сатып алуу наркына, логистикага жана жаңы келишимдердин шарттарына байланыштуу болот.
Россия кыргыз тарапка жакынкы бир-эки айда күйүүчү май боюнча абал татаал бойдон калышы мүмкүн экенин эскерткен. Ошол эле учурда кийинчерээк мурда алынган милдеттенмелер аткарылары айтылган. Кыргызстан тартыштыкка жол бербөө үчүн күйүүчү майды башка мамлекеттерден кымбатыраак баада болсо да сатып алууга даяр.
Россиядан 200 миң тоннага чейин мунай алуу талкууланууда
Кыргызстан Россия менен ата мекендик мунай иштетүүчү заводдор үчүн 200 миң тоннага чейин мунайды жеңилдетилген шартта жеткирүү мүмкүнчүлүгүн талкуулап жатат.
Мындан тышкары, Казакстан менен мазут жеткирүү боюнча макулдашуу түзүлгөн. Казак тарап Кыргызстанга айына 15–20 миң тоннага чейин мазут экспорттоого жол ачкан. Бул продукцияны жылуулук электр борборлорунда колдонууга же мунай иштетүүчү заводдордо бензин жана дизель өндүрүү үчүн кайра иштетүүгө болот.
Кайсы күйүүчү майдын баасы жөнгө салынат?
Амангелдиевдин маалыматына караганда, мамлекет калк арасында эң көп колдонулган:
- АИ-92 бензининин;
- дизель майынын баасын жөнгө салат.
АИ-95 бензини рыноктук баада сатылганы менен анын наркын Монополияга каршы жөнгө салуу кызматы көзөмөлдөп турат.
Кыргызстанда күйүүчү-майлоочу материалдардын баасын турукташтыруу үчүн убактылуу мамлекеттик жөнгө салуу киргизилген. Анын алкагында импорттоочулар менен сатуучуларга сатып алуу жана белгиленген баанын ортосундагы айырманы жабуу үчүн субсидия берүү каралган. Бишкекте АИ-92 үчүн чектүү баа 79,9 сом, дизель үчүн 93,9 сом деп белгиленген. Бул тартип 2026-жылдын 30-сентябрына чейин иштейт.
Күйүүчү майдын запасы көбөйтүлдү
Өкмөттүн маалыматына ылайык, мурда Кыргызстандагы бензин жана дизель майынын запасы орточо эки-үч жумага жетсе, азыр ал бир жарым айга чейин көбөйтүлгөн.
Монополияга каршы жөнгө салуу кызматы да өлкөдөгү күйүүчү майдын запасы болжол менен 1–1,5 айга жетерин билдирген.
Демек, АИ-92нин 114 сомго, дизелдин 148 сомго жетиши — мамлекеттик көзөмөл толугу менен алынып салынган учурдагы эсеп. Азырынча өкмөт бааны кармап туруу, альтернативдүү жеткирүүчүлөрдү табуу жана өлкөдөгү күйүүчү майдын запасын көбөйтүү чараларын көрүп жатат.
