Адам уктап жатканда ар кандай түш көрөт. Айрым түштөр кубаныч тартууласа, башкалары коркунуч жаратып, адамды көпкө чейин ойлондурушу мүмкүн. Ошондуктан адамдар байыртадан бери түшүнүн маанисин билүүгө жана аны жакшылыкка жорууга аракет кылып келишкен.
Исламда түш маселеси толугу менен четке кагылбайт. Куранда Юсуф пайгамбардын түшү, Египет падышасынын түшү жана алардын чечмелениши баяндалат. Юсуф пайгамбар түшүндө он бир жылдызды, күндү жана айды өзүнө таазим кылып жатканын көргөн. Кийинчерээк бул түш анын жашоосунда ишке ашкан. Египет падышасынын жети семиз жана жети арык уй тууралуу түшүн да Юсуф пайгамбар чечмелеп берген.
Бирок ар бир түш келечек тууралуу кабар же аян болуп эсептелбейт.
Исламда түш үч түргө бөлүнөт
Пайгамбарыбыз Мухаммаддын ﷺ хадистеринде түштөр үч түргө бөлүнөрү айтылат:
Жакшы түш — Алла Тааладан келген сүйүнчүлүү белги болушу мүмкүн.
Коркунучтуу жана жагымсыз түш — адамды капалантуу үчүн шайтандан болушу мүмкүн.
Күнүмдүк ойлордон пайда болгон түш — адам күндүз ойлонгон, көргөн же тынчсызданган нерселеринин уйкуда кайталанышы.
Ошондуктан түш көргөн адам ар бир көрүнүштү сөзсүз боло турган окуя катары кабыл албашы керек.
Жакшы түш көргөндө эмне кылуу керек?
Жакшы жана жагымдуу түш көргөн адам:
- Алла Таалага шүгүр кылса болот;
- түштү жакшы мааниге жоруса болот;
- аны ишенген жана жакшы көргөн адамга гана айтып бергени туура;
- түштү текеберликке же өзүн өзгөчө адам катары көрсөтүүгө колдонбошу керек.
Пайгамбарыбыз ﷺ жакшы түш Алладан экенин жана аны көргөн адам шүгүр кылышы керектигин айткан.
Жаман түш көргөндө эмне кылуу керек?
Коркунучтуу же жагымсыз түш көргөн адамга сүннөттө төмөнкүдөй кеңештер берилген:
- сол тарабына жеңил түрдө үч жолу түкүргөндөй кылуу;
- «Аъузу биллахи минаш-шайтанир-ражим» деп Алладан шайтанга каршы коргоо суроо;
- түштүн жамандыгынан Алладан баш калкалоо;
- жаткан тарабын алмаштыруу;
- мүмкүн болсо туруп намаз окуу;
- жаман түшүн адамдарга айтып таратпоо.
Хадистерде ушул амалдарды аткарган адамга ал түш зыян келтирбей турганы айтылат.
Маанилүү эскертүү
Төмөндө келтирилген түшүндүрмөлөрдүн көбү Куранда же сахих хадистерде түздөн-түз айтылган өкүмдөр эмес. Алар мурдагы түш жоруучулардын эмгектеринде, элдик түшүнүктөрдө жана кыргыз тилинде тараган жыйнактарда кездешкен салттуу жоромолдордун негизинде берилди.
Бир эле көрүнүш ар башка адам үчүн ар башка мааниге ээ болушу мүмкүн. Түштүн мааниси адамдын жашоосуна, абалына, ой-сезимине жана түш көргөн учурдагы жагдайга байланыштуу болот.
Түшкө таянып дарыланууну токтотууга, никеге турууга же ажырашууга, бирөөнү күнөөлөөгө, чоң суммадагы акча сарптоого же башка маанилүү чечим кабыл алууга болбойт. Түш келечекти так айтып берген ишенимдүү маалымат булагы эмес.
Түштө көрүлгөн көрүнүштөрдүн салттуу жоромолдору
Динге жана ибадатка байланыштуу түштөр
Азан угуу — ибадатка көңүл буруу, жакшы иштерге умтулуу жана руханий жактан ойгонуу катары жорулат. Айрым жоромолдордо ажылыкка байланыштуу жакшы белги деп айтылат.
Намаз окуу — туура жол, жүрөктүн тынчтыгы, тилектин орундалышы жана жакшылыкка умтулуу.
Куран же диний китеп көрүү — илим, акыл-насаат, билимдүү адам менен жолугуу же туура маалымат алуу.
Пайгамбарларды түшүндө көрүү — салттуу жоромолдордо эң жакшы түштөрдүн бири катары кабыл алынат. Бирок кимдир бирөөнү пайгамбар деп көрдүм деген адам түшүн туура чечмелөө үчүн ишенимдүү аалымга кайрылганы оң.
Бейишти көрүү — жакшы амалдарга, илимге жана динге берилүүгө чакырык катары жорулат.
Бейиштин жемиштерин жеш — пайдалуу илим, кадыр-барк жана жакшылык.
Тозокту көрүү — адамдын өз амалдарын кайра карап чыгуусу, тообо кылуусу жана күнөөдөн алыстоосу керектигин эскерткен түш катары кабыл алынат.
Мечит көрүү — коопсуздук, ибадат, билим жана жакшы адамдардын чөйрөсү.
Тумар көрүү — эски жоромолдордо оорудан айыгуу же кыйынчылыктан кутулуу деп айтылган. Бирок исламда коргоону буюмдан эмес, Алладан суроо керек.
Асман жана табият кубулуштары
Таза асман — бейпилдик, жакшы маанай жана иштердин ачыктыгы.
Асманды кара булут капташы — тынчсыздануу, оор жагдай же ден соолукка көңүл буруу зарылдыгы.
Булут көрүү — илим, бийлик, жоопкерчилик же маанилүү адам менен жолугуу.
Жылдыз көрүү — кадыр-барк, белгилүү болуу жана максатка жетүү.
Ай көрүү — тилектин аткарылышы, жакшы кабар же үй-бүлөлүк өзгөрүү. Турмушка чыга элек аял үчүн никеге байланыштуу белги катары жорулушу мүмкүн.
Күн көрүү — күч, ата-эне, бийлик же жашоодогу маанилүү адам.
Жамгыр — өз убагында жана зыянсыз жааса, береке, ырыскы жана жакшылык.
Катуу жамгыр же суу ташкыны — кыйынчылык, коомдук көйгөй же күчтүү эмоция.
Кар — адал эмгек, тазалык жана бейпилдик. Өтө катуу кар жолду тосуп калса, иштердин кечеңдеши катары жорулат.
Сыдырым жел — жеңилдик, жакшы кабар жана ырайым.
Катуу шамал — тынчсыздануу, өзгөрүү же күтүлбөгөн окуя.
Бороон идиштерди жана үйлөрдү талкалап жатса — үй-бүлөлүк же коомдук туруксуздукка байланыштуу эскертүү катары кабыл алынат.
Жаз мезгили — жаңы башталыш, алыстагы туугандын келиши же жашоодогу өзгөрүү.
Таза аба менен дем алуу — ден соолук жана көңүлдүн жайланышы.
Суу, дарыя жана деңиз
Таза суу — жашоо, ден соолук, руханий тазалык жана ырыскы.
Муздак таза суу ичүү — ден соолуктун жакшырышы жана жеңилдик.
Жылуу же жагымсыз суу ичүү — түйшүк, ыңгайсыздык же ден соолукка көңүл буруу зарылдыгы.
Суунун мол болушу — береке, байлык жана молчулук. Суу зыян келтирип жатса, мааниси тескери болушу мүмкүн.
Булак көрүү — бакыт, туруктуу ырыскы жана жаңы мүмкүнчүлүк.
Дарыя — жашоонун агымы, узак жол жана кадыр-барктуу турмуш.
Деңиздин тынч болушу — күч, билим жана чоң мүмкүнчүлүк.
Толкундуу деңиз — тынчы кеткен жашоо, чоң сыноо же күчтүү коркуу.
Деңиздин жээгине аман чыгуу — кыйынчылыктан кутулуу.
Суунун үстү менен басуу — салттуу жоромолдо бекем ишеним же чоң сыноону жеңүү.
Кайыкка түшүү — сапар, жаңы жерге көчүү же кооптуу абалдан чыгууга аракет кылуу.
Селден качып кутулуу — душмандан, көйгөйдөн же оор кырдаалдан кутулуу.
Жер, тоо жана жол
Жер көрүү — күч, бийлик, мүлк жана дүйнөлүк жашоо.
Жер казуу — эмгек кылуу, жашыруун нерсени издөө же мүлк топтоо. Айрым учурда амалкөйлүк менен табылган пайда катары да жорулат.
Тоо көрүү — күчтүү адам, бийлик же чоң максат.
Тоого чыгуу — мансаптын көтөрүлүшү, оор максатка жетүү.
Тоодон кулап түшүү — ишенимдин азайышы же пландын бузулушу.
Түз жол — туура багыт, ишеним жана максатка жетүү.
Адашкан жол — чечим кабыл алууда күмөн саноо.
Узун жолго чыгуу — сапар, өзгөрүү же жаңы жашоо баскычы.
Ак жип же аркан — туура жол, байланыш жана убада.
Жиптин үзүлүшү — мамиленин же пландын бузулушу.
Үй жана турмуш-тиричилик буюмдары
Кең жана жарык үй — ырыскынын көбөйүшү, үй-бүлөлүк бейпилдик жана шарттын жакшырышы.
Тар үйдөн сыртка чыгуу — түйшүктөн арылуу.
Үйдүн чоңоюп кетиши — молчулук жана үй-бүлөнүн кеңейиши.
Үйдүн бузулушу — үй-бүлөлүк тынчсыздануу же өзгөрүү.
Жаңы үй куруу — жаңы турмуш, нике же чоң ишти баштоо.
Мүрзө казып жатып үй куруу — айрым салттуу жоромолдордо жаңы турак жайга ээ болуу деп түшүндүрүлөт.
Сүрөт көрүү — сыр, өткөн окуя же адамдын өзү тууралуу ой жүгүртүүсү.
Тааныш адамдын сүрөтү — ал адам менен болгон мамилеге көңүл буруу.
Өзүңүздү сүрөткө тартып жатканыңызды көрүү — жаңылык, элдин назары же өзүңүздү баалоо.
Дарыкана — оорулуу адам үчүн айыгууга үмүт. Ден соолугу жакшы адам үчүн ден соолугуна сак болуу жөнүндө эскертүү.
Тегирмен — эмгектин натыйжасы, иштин бүтүшү жана максатка жетүү.
Жеңил жүк көтөрүү — жоопкерчиликти ийгиликтүү аткаруу жана кадыр-барк.
Өтө оор жүк көтөрүү — күнөө, карыз, оор милдет же психологиялык басым.
Кийим жана бут кийим
Таза кийим — таза ниет жана жакшы абал.
Кир кийим — тынчсыздануу, ката же абройго көңүл буруу зарылдыгы.
Ак кийим — тазалык, бейпилдик жана жакшы кабар.
Кара кийим — аны дайыма кийген адам үчүн кадыр-барк; көнбөгөн адам үчүн кайгы же оор жоопкерчилик.
Сары кийим — салттуу жоромолдордо санаа же ден соолукка байланыштуу эскертүү.
Кызыл кийим — аял үчүн кубаныч жана майрам. Эркек үчүн алаксытуу же ашыкча көңүл ачуу катары жорулушу мүмкүн.
Ак тон — байлык жана жетиштүүлүк.
Бут кийим — сапар, иш же мүлк.
Жаңы бут кийим — жаңы мүмкүнчүлүк же жол.
Жыртык бут кийим — сапардагы тоскоолдук, каржылык кыйынчылык же пландын бузулушу.
Адам жана анын дене мүчөлөрү
Мугалим көрүү — билим, насаат жана жаңы тааныш.
Узун тил — сөз менен жеңишке жетүү же талашта үстөм болуу.
Тилдин кесилиши — сүйлөй албай калуу, жеңилүү же сөзүнө этият болуу.
Өз тилин өзү кесүү — жаман сөздөн жана ушактан тыйылуу зарылдыгы.
Канат пайда болушу — кадыр-барк, сапар же эркиндик.
Ачка жүрүү — айрым жоромолдордо түйшүктөн арылуу жана руханий изденүү.
Өзүн башка жыныстагы адам катары көрүү — мүнөздүн, жоопкерчиликтин же үй-бүлөлүк абалдын өзгөрүшү.
Үйлөнүү — кубаныч, жоопкерчилик же жаңы иш.
Ажырашуу — жоготуу, өзгөрүү же эски жашоо этабынын аякташы.
Каза болгон адамдарга байланыштуу түштөр
Каза болгон адамды таза жана жакшы кийимде көрүү — маркум тууралуу жакшы ойдо болууга себеп болушу мүмкүн.
Маркумду кир же начар кийимде көрүү — анын атынан дуба кылуу жана садака берүү тууралуу эскертүү катары кабыл алынат.
Маркумдан жакшы нерсе алуу — ырыскы же пайда.
Маркумга өз буюмуңузду берүү — жоготууга же санаага байланыштуу жоромолдонушу мүмкүн.
Каза болгон адамдын кийимин кийүү — жагымсыз белги катары жорулган учурлар бар. Бирок муну сөзсүз боло турган окуя катары кабыл алууга болбойт.
Тирүү адамды өлүп калды деп көрүү — көп учурда анын узак өмүрүнө же жашоосундагы чоң өзгөрүүгө жорулат.
Арбак же маркум менен сүйлөшүү — сагынычтын, өткөн окуялардын жана аң-сезимдеги эскерүүлөрдүн көрүнүшү болушу мүмкүн.
Маркум түшкө киргенде анын сөзүнө карап диний өкүм чыгарууга болбойт. Маркум үчүн дуба кылып, садака берүү — эң туура амал.
Жаныбарларга байланыштуу түштөр
Жылкы жана үй жаныбарлары
Ат көрүү — кадыр-барк, күч жана ийгилик.
Ат минип жүрүү — бийлик, мансап же максатка жетүү.
Бирөөнүн артында атка учкашуу — таасирдүү адамдын жардамчысы болуу же андан колдоо алуу.
Ак ат — жакшы өзгөрүү жана таза ниет.
Кара ат — күч жана сырдуу окуя. Айрым жоромолдордо тынчсыздануу катары айтылат.
Кулун — жаңы мүмкүнчүлүк, эркиндик же жаш баланын белгиси.
Ээр — нике, сапар же бийлик.
Эшек минүү — эмгек менен кадыр-баркка жетүү.
Төө — узак сапар, сабырдуулук жана оор жоопкерчилик.
Бука — күч, киреше жана өжөрлүк.
Кой — байлык, береке жана белек.
Кой союу — белек алуу, курмандык же мүлктүн көбөйүшү.
Козу — наристе, алсыз адам же камкордукка муктаждык.
Жапайы жаныбарлар
Арстан — чоң күч, салабаттуу адам же чоң ийгилик.
Арстандан качуу — коркунучтан кутулуу.
Жолборс — күчтүү атаандаш же душман.
Жолборстон кутулуу — тилектин ишке ашышы же тоскоолдукту жеңүү.
Кийик — сулуулук, жакшылык жана жакшы мүмкүнчүлүк.
Түлкү — куу адам же амалкөйлүк.
Түлкүнүн терисин алуу — мүлк же пайда.
Акула — күчтүү душман, атаандаш же коркунучтуу жагдай.
Коён — балалуу болуу, коркоктук же ыкчам мүмкүнчүлүк.
Ит, мышык жана майда жаныбарлар
Иттин үрүшү — ушак, жаман сөз же кас адам.
Иттин тиштеши — уруш, зыян же кастык.
Мышык — үйдөгү сактык, жашыруун адам же уурулукка байланыштуу эскертүү.
Мышык тырмаса — оору же таарыныч.
Мышык үйдөгү тамакты жесе — мүлккө этият болуу зарылдыгы.
Чычкан — ууру, жашыруун зыян же майда көйгөй.
Бит — эски жоромолдордо байлыкка же көбөйүүгө байланыштырылган.
Курт — тукум, мүлк же пайдаланып жаткан адамдар.
Кумурска — эмгек, киреше, сапар жана тартип.
Бака — күтүлбөгөн пайда же жаңылык.
Канаттуулар жана курт-кумурскалар
Куш кармоо — мүмкүнчүлүккө, мансапка же максатка жетүү.
Куштун жагымдуу үнү — жакшы кабар.
Чымчык — майда санаа же алсыз адам.
Короз — үй-бүлөлүк өзгөрүү, эркектик жоопкерчилик же нике.
Аары — эмгекчил адам. Чагып алса, жаман сөз же зыян.
Бал аары — киреше, пайдалуу эмгек жана береке.
Жылан жана балык
Жылан — эң кеңири тараган жоромолдо жашыруун душман. Айрым салттуу жыйнактарда байлык катары да чечмеленет.
Жыланды жеңүү — душманды же коркунучту жеңүү.
Жыландын чагышы — зыян, жаман сөз же күтүлбөгөн кыйынчылык.
Чоң балык — мүлк, киреше жана чоң мүмкүнчүлүк.
Көп чоң балык — мол ырыскы.
Майда балык — майда түйшүк жана күнүмдүк көйгөй.
Балык кармоо — мүмкүнчүлүккө жетүү же киреше табуу.
Мөмө-жемиш жана өсүмдүктөр
Алма — жолугушуу, жакшы кабар жана эмгектин жыйынтыгы.
Кооз жана таттуу алма — бейпилдик жана пайда.
Ачуу же бузулган алма — тынчсыздануу же туура эмес чечим.
Алмурут — жакшылык, пайда жана мансап.
Анар — мүлк, береке жана соодадагы ийгилик.
Ананас — башталган иштин ийгиликтүү аякташы.
Дарбыз — үй-бүлөлүк өзгөрүү. Турмушка чыга элек адам үчүн никеге, үй-бүлөлүү аял үчүн кош бойлуулукка жорулган учурлар бар.
Коон — турмуштагы ийгилик. Ачуу же бузулган коон — ыңгайсыздык.
Ашкабак — урмат-сый, ден соолук жана пайдалуу билим.
Өрүк — бышкан мезгилинде пайда жана байлык. Быша элек же мезгилсиз өрүк — оору же жоготуу катары жорулат.
Жүзүм — ден соолук, байлык жана молчулук.
Курма дарагы — илимдүү жана пайдалуу адам.
Жаңгак — эмгек менен келген пайда. Сындыруу кыйын болсо, иштеги талаш же тоскоолдук.
Мисте — кубаныч жана душмандын азайышы.
Бадам — оорулуу адам үчүн айыгууга үмүт. Ден соолугу жакшы адам үчүн сактык.
Пияз — ачуу сөз, жашыруун сыр же көз жаш.
Кызыл пияз — күчтүү талаш же жагымсыз сөз.
Гүл — кыска мөөнөттүү кубаныч же кооз, бирок туруктуу эмес иш.
Гүлдөгөн дарак — байлык, өсүү жана жакшы жыйынтык.
Пахта — бакыт, таза эмгек жана молчулук.
Урук себүү — үй-бүлө куруу, балалуу болуу, иш баштоо жана өсүп-өнүгүү.
Чөп — жашоо, ырыскы жана мал-мүлк. Чөп сатуу айрым жоромолдордо санаа катары айтылат.
Тамак-аш жана суусундуктар
Нан — ырыскы, адал эмгек жана жакшылык.
Үйгө нан алып келүү — үйгө береке кириши.
Күрүч — эмгек менен ишке ашкан максат жана ийгилик.
Бал — адал мүлк, таттуу турмуш жана максаттын аткарылышы.
Сары май — айрым жоромолдордо санаа же оор эмгек.
Өсүмдүк майы — жеңилдик жана ишке ашкан максат.
Куйрук май — адал мүлк жана молчулук.
Айран — ырыскы, мал жана таза киреше.
Айрандын төгүлүшү — мүмкүнчүлүктү колдон чыгаруу.
Шербет ичүү — жакшы сөз, жагымдуу кабар жана кубаныч.
Таттуу суусундук — жакшы турмуш жана жагымдуу окуя.
Ачуу же бузулган суусундук — ыңгайсыздык жана тынчсыздануу.
Ичимдик көрүү — азгырык, күмөндүү киреше же туура эмес ишке жакындабоо тууралуу эскертүү.
Байлык жана баалуу буюмдар
Алтын — салттуу жоромолдордо санаа, жоопкерчилик же чоң мүлк. Түштүн жагдайына жараша мааниси өзгөрөт.
Алтынды садака кылуу — жүктөн жана санаадан арылуу.
Күмүш — адал байлык, таза сөз жана жакшы мүмкүнчүлүк.
Бермет — билим, асыл сөз же кыз перзент.
Акча табуу — жаңы жоопкерчилик же мүмкүнчүлүк.
Акчаны жоготуу — майда түйшүк же мүмкүнчүлүктү өткөрүп жиберүү.
Атыр — жакшы сөз, мактоо жана жагымдуу кабар.
Жагымсыз жыт — абройго зыян келтире турган сөз же иш.
Түшкө ишенип чечим чыгарууга болобу?
Түш адамга кубаныч, эскертүү же ой салуучу көрүнүш болушу мүмкүн. Бирок түш:
- шарияттагы өкүмдүн ордуна өтпөйт;
- келечекти так аныктабайт;
- бир адамдын күнөөлүү же күнөөсүз экенин далилдебейт;
- медициналык диагноз болуп эсептелбейт;
- нике, ажырашуу жана каржылык чечим үчүн негиз боло албайт.
Түшүңүздү жоруткуңуз келсе, ар бир көрүнүштү коркунучтуу мааниге бура берген адамга эмес, динди туура түшүнгөн, акылдуу жана ишенимдүү адамга кайрылганыңыз оң.
Жакшы түшкө сүйүнүп, Алла Таалага шүгүр кылуу керек. Жаман түшкө ашыкча маани бербей, Алладан коргоо сурап, аны адамдарга таратпоо — сүннөткө жакыныраак мамиле.
Эң туурасын Алла Таала билет.
